De middelvinger als revalidatiedoel
Over een keurige dame, een groot doel op een whiteboard, en de reden waarom wij inmiddels routinematig de middelvinger opsteken op de afdeling.
↓ scroll
Het begon met een blog. “Wees geen Sjoerd” schreef ik, en op zoek naar een passende illustratie scrolde ik door een eindeloze stroom middelvingers. De bekende. De klassieke. De meest directe non-verbale boodschap die de mensheid kent. Toepasselijk voor Sjoerd. Maar terwijl ik scrolde, moest ik onwillekeurig glimlachen — om iets heel anders.
Want ik moest denken aan mevrouw.
Een keurige dame. Dat zie je soms gelijk.
Mevrouw kwam op de afdeling na een CVA. Een halfzijdige verlamming. Het zorgde voor het vertrouwde ritme van opname, kennismaking, en daarna het gesprek dat altijd volgt: wat wilt u zelf goed kunnen? Wat is uw doel?
Een eerlijke vraag, en een heel persoonlijke. Want ieder mens heeft zijn eigen antwoord. Waar de één fluistert dat ze weer wil tuinieren, wil de ander “gewoon lekker op de wc poepen in plaats van op een po op bed.” De ander wil vier traptreden op naar haar eigen voordeur. Of drie meter lopen. Of honderd. Alle doelen zijn voorstelbaar, relevant en — dat mag hier rustig staan — volledig legitiem.
De revalidatiedoelen die voorbijkomen:
Tuinieren 🌱 · Traplopen 🪜 · Zelf douchen 🚿 · Lopen naar de brievenbus · Hardlopen · Zelfstandig naar het toilet 🚽 · En af en toe: iets geheel anders.
Maar goed. Mevrouw. Ze lag in bed, in pyjama — en toch zag je het gelijk. De uitstraling, de familie, de meegebrachte kleding, de manier waarop ze de kamer vulde. Een nette dame. Dat bleek ook, in alles.
Behalve in dat éne doel.
In hoofdletters. Op het bord. Met tekening erbij.
De revalidatiedoelen worden groot op het whiteboard bij de cliënt geschreven. Iedereen die de kamer binnenkomt weet dan meteen waar aan gewerkt moet worden. Fysiotherapeut, verpleegkundige, arts, bezoekers: iedereen leest mee.
Mevrouw haar revalidatiedoel was om haar middelvinger op te kunnen steken.
In grote letters. Met een illustratieve tekening ernaast. Je kon er niet omheen.
Of het een middelvinger was naar het CVA, naar het gedoe van het herstel, naar de lange weg met zijn hobbels en kuilen — we wisten het niet. We vroegen het ook niet. Dat hoefde niet. Het doel was helder. De motivatie was helder. En dat is eigenlijk alles wat telt.
Wij steken nu ook de middelvinger op. Routinematig.
Want zo werkt revalidatie. Je werkt aan het doel. Je viert de vooruitgang. En dus: als we bij mevrouw binnenkomen, of vanuit de gang oogcontact maken, steken we even de middelvinger op.
Verpleegkundigen die naar patiënten de middelvinger opsteken.
Mensen die haar begrijpen, haar aanmoedigen — en precies weten wat dit voor haar betekent.
Het heeft al menig opgetrokken wenkbrauw opgeleverd. Een frons hier en daar. Een blik van: wat is er aan de hand op die afdeling?
Mevrouw reageert altijd met een brede glimlach.
En elke keer komt haar hand een beetje hoger. Haar middelvinger een beetje duidelijker zichtbaar. Stapje voor stapje, dienst voor dienst, zien we steeds net iets meer van dat opgestoken gebaar. Langzaam, maar onmiskenbaar.
Ze werkt er keihard aan. En dat maakt ons trots.
Zoals gezegd: elk revalidatiedoel is relevant, legitiem en belangrijk. We oordelen niet. We rangschikken niet. We schrijven ze allemaal even groot op dat whiteboard.
Maar sommige doelen roepen net even een glimlach extra op.
En soms, tussen al het werk en de zorg en de lange diensten door, is het precies zo’n moment dat je even stilstaat. Dat je vanuit de gang oogcontact maakt met een mevrouw in pyjama die haar arm omhoogbrengt. Die haar hand vormt. Die haar middelvinger — centimeter voor centimeter — de lucht in heft.
En dan geef je haar jouw middelvinger. Met een glimlach. Omdat dit precies is waarom je dit doet.
Ieder revalidatiedoel verdient inzet, respect en een groot whiteboard. 🖊️
Sommige verdienen ook een illustratieve tekening ernaast.
Disclaimer: geen medewerkers, bezoekers of wenkbrauwen zijn blijvend beschadigd tijdens het uitvoeren van dit revalidatiedoel. Mevrouw gaat het halen. Dat weten we gewoon.

No responses yet