Ergens op elke afdeling, in elk kantoor, in elk bedrijf ter wereld — zit er één. Eén persoon met een functietitel die je niet helemaal begrijpt, een agenda die altijd leeg lijkt en een onnavolgbare roeping om zich met alles te bemoeien. Maak kennis met Brenda. Of Kevin. Of Desiree. Of hoe ze bij jou ook heten.

Officieel is Brenda Coördinator Interne Procesoptimalisatie & Communicatiestromen. Wat dat inhoudt? Niemand weet het precies. Brenda zelf lijkt er ook niet helemaal zeker van te zijn, maar dat weerhoudt haar er allerminst van om bij iedere vergadering aanwezig te zijn, achter elke beslissing haar hoofd te steken, en iedereen te voorzien van gevraagd noch ongevraagd advies.

Iedere ochtend loopt ze de ruimte in met de energie van iemand die nét een TEDTalk heeft gegeven over haar eigen innerlijke groei. Ze zet haar tas neer. Ze kijkt de ruimte rond. En dan begint het.

Hoofdstuk één De Zorgwekker

Het is kwart voor acht. Jij hebt net je jas opgehangen en bent op zoek naar je mok. Brenda staat naast je.

Je collega’s vangen je blik op. Er worden geen woorden gewisseld. Er hoeven geen woorden gewisseld te worden. Het oogcontact zegt genoeg: wij hebben dit ook al gehad. Een microscopische hoofdschudding hier. Een neergelaten ooglid daar. De collectieve stilte van mensen die dit al 47 keer hebben meegemaakt en er inmiddels een soort donkere verlichting in hebben gevonden.

Hoofdstuk twee De Kledingpolitie

Op een dinsdag — een onopvallende, doordeweekse dinsdag — verschijn jij op het werk in een oranje trui. Een gewone oranje trui. Niets bijzonders. Gewoon een trui die je aantrok omdat hij bovenop lag.

Brenda ziet hem. Brenda ziet hem.

Jij hebt geen onrust. Jij hebt een oranje trui. Jij wilde hem aantrekken. Dat is de volledige emotionele en psychologische lading achter dit kledingstuk.

Drie collega’s dragen sindsdien bewust grijs. Niet omdat ze dat mooi vinden. Maar omdat grijs de minste reactie uitlokt. Ze hebben het doorgehad. Ze leven nu in kleurloze vrede.

Hoofdstuk drie De Functie

Maar laten we even teruggaan naar het begin. Wat doet Brenda nou eigenlijk?

Officieel: Coördinator Interne Procesoptimalisatie & Communicatiestromen. Klinkt geweldig. Klinkt belangrijk. Klinkt als iemand die ergens voor verantwoordelijk is.

In de praktijk: Brenda stuurt e-mails. Niet de inhoudelijke. Niet de operationele. Nee, Brenda stuurt de andere e-mails. De e-mails met als onderwerp: “Nog even dit 😊”. Of: “Kleine herinnering!” Of, de gevreesde: “Ter overweging — even delen!”

Er is ooit, in een grijs verleden, iemand geweest die vroeg wat Brenda’s concrete output was voor het kwartaal. Brenda had een presentatie van elf slides klaar. De elf slides bevatten voornamelijk quotes over samenwerking en één grafiek die niemand begreep. Het kwartaaloverzicht bevatte de zin: “Bijgedragen aan het verstevigen van de interne communicatiecultuur.”

Niemand vroeg ooit meer wat Brenda’s output was.

Hoofdstuk vier De Vergadertechniek

Brenda heeft een speciaal talent: ze is bij iedere vergadering aanwezig, ook de vergaderingen waar ze niet voor uitgenodigd was. Ze verschijnt gewoon. Ze zet een kop thee. Ze gaat zitten. Ze kijkt betrokken.

Halverwege elke vergadering — altijd halverwege, nooit aan het begin, nooit aan het einde — zegt ze iets. Het klinkt als een vraag maar is eigenlijk een vaststelling. Het klinkt als een bijdrage maar is eigenlijk een zorg. Het klinkt als inhoud maar is eigenlijk lucht met intonatie.

Er valt een stilte. Niet de comfortabele soort.

De projectleider knikt langzaam op de manier waarop je knikt als je eigenlijk wilt schreeuwen. Twee collega’s wisselen een blik. Niet de blik van wat een goed punt. De andere blik. De blik die zegt: dit is de achtste keer dit kwartaal.

• Brenda heeft dit kwartaal negen vergaderingen bezocht waarvoor ze niet was uitgenodigd
• In zeven daarvan heeft ze “het menselijke aspect” benoemd
• In drie heeft ze nadien een follow-up mail gestuurd
• In één heeft ze een document bijgevoegd met de titel “Reflectievragen voor het team”
• Niemand heeft het document geopend
• Brenda heeft nadien gevraagd of het was doorgekomen

Hoofdstuk vijf De Lunch

Je eet een broodje achter je bureau. Je wil even rustig zitten. Je hebt je koptelefoon op. Eén oordopje, om signalen af te geven die zelfs een labrador zou begrijpen.

Brenda brult er dwars doorheen.

Je eet het broodje op. Je drinkt een glas water. Je zegt niets. Je collega naast je heeft zijn scherm een stukje gedraaid zodat Brenda zijn gelaatsuitdrukking niet kan zien. Het is een geraffineerd systeem dat de afdeling samen heeft ontwikkeld in de loop der maanden.

Epiloog Toch

Op een vrijdagmiddag — zo’n vrijdagmiddag waarop iedereen net iets meer moeite doet om vroeg weg te zijn — gaat er iets mis. Niet erg. Maar vervelend. Een deadline die bijna niet wordt gehaald, een klant die niet blij is, een dag die eindigt met dat lege gevoel van kon dit even niet gewoon makkelijk gaan.

Brenda verschijnt. Iedereen trekt innerlijk zijn schouders op in de stand van: niet nu, Brenda.

Maar Brenda zegt niets over slaap. Niets over kleur. Niets over het menselijke aspect. Ze zet een bak stroopwafels op het bureau. Ze zegt: “Jullie hebben het goed gedaan vandaag.” En dan loopt ze weg.

Er valt een stilte.

Iemand pakt een stroopwafel.

Dan zegt collega Tim, zonder op te kijken van zijn scherm: “Ze bedoelt het goed, hè.”

Iedereen weet dat. Dat wist iedereen al die tijd al. Het verandert er niets aan. Maar het is ook niet niets.

Morgen draagt ze weer commentaar op je trui. Overmorgen vraagt ze of je genoeg water hebt gedronken. Dinsdag stuurt ze een artikel over de gevaren van langdurig zitten, en woensdag verschijnt ze onuitgenodigd bij een vergadering en benoemt ze het menselijke aspect.

En toch.

Die stroopwafels waren wel lekker.

Disclaimer: Alle gelijkenis met levende personen is volledig opzettelijk maar juridisch gezien natuurlijk puur toevallig. Brenda’s functietitel is, voor zover wij weten, nergens op een CAO gebaseerd. Het artikel over bewerkt vlees is nooit geopend. De stroopwafels waren van de Jumbo.